Istwa Etazini tout moun k ap mande sitwayènte ta dwe konnen

USCIS rele seksyon sa a « Istwa Ameriken », e li vo plis nan 128 kesyon yo pase nenpòt lòt sijè pou kont li. Bon nouvèl la: se pa 300 ane dat ki gaye. Se sis moman ki konekte youn ak lòt, e depi w wè fil la, kesyon endividyèl yo vin pi fasil pou kenbe.

Koloni yo ak endepandans lan

13 koloni Britanik yo sou kòt Atlantik la te grandi pandan plis pase 150 an anba dominasyon anglè anvan bagay yo kraze. Plent prensipal la te senp: yo t ap taks kolon yo pa yon Palman kote yo pa t gen dwa vote — « taks san reprezantasyon ». Doleyans sa a se vrè lide fondatè peyi a, e se poutèt sa « Revolisyon Ameriken an te gen anpil evènman enpòtan. Site yon pwoblèm ki te mennen l » se youn nan 128 yo.

Nan 4 jiyè 1776, delege tout 13 koloni yo te adopte Deklarasyon Endepandans lan, ki te ekri sitou pa Thomas Jefferson. Li pa t genyen lagè a pou kont li — sa te pran jiska 1783 — men se dokiman an ki te di lide a awotvwa: moun gen dwa yo pa ka wete, e gouvènman yo reponn devan moun yo dirije yo, pa lòt jan.

Ekri Konstitisyon an

Premye tantativ pou yon gouvènman nasyonal — Atik Konfederasyon yo — te twò fèb pou l mache: li pa t ka pran taks, li pa t ka kenbe yon lame, li pa t ka fè prèske anyen. Nan ete 1787, delege yo te reyini nan Philadelphia epi yo te ekri yon ranplasan olye yo jis rapyese l: Konstitisyon an, bati alantou twa branch gouvènman pou okenn sèl pati pa ka kenbe tout pouvwa a.

Menm apre ratifikasyon an nan 1788, anpil moun te enkyete pou gouvènman federal la ta ka toujou inyore libète endividyèl yo. Solisyon an, ajoute nan 1791, se te 10 premye amannman yo — Deklarasyon Dwa yo — ki garanti bagay tankou libète lapawòl, relijyon ak laprès. Lakrent pouvwa san limit sa a travèse prèske chak kesyon sivik sou fason gouvènman an estriktire.

Kwasans, esklavaj ak Lagè Sivil la

Ane 1800 yo se te peryòd kwasans ki pi rapid e ki pi vyolan nan peyi a: Acha Louisiana a (1803) te prèske double teritwa Etazini an nan yon nwit, e kolon yo te kontinye pouse nan lwès pandan dekad. Men fant ki pi fon nan peyi a te deja la depi fondasyon an e li pa t janm rezoud — esklavaj. Rive nan ane 1860 yo, li te fann peyi a nèt: 11 eta nan sid la te separe, e Lagè Sivil la (1861–1865) te vin konfli ki pi mòtèl nan istwa ameriken.

Prezidan Abraham Lincoln te bay Pwoklamasyon Emansipasyon an nan 1863, e 13yèm Amannman an te aboli esklavaj ofisyèlman nan tout peyi a nan 1865 — repons ofisyèl USCIS la pou « Site yon pwoblèm ki te mennen Lagè Sivil la » se senpleman: esklavaj. Yo te asasinen Lincoln kèk jou apre lagè a te fini, men twa amannman ki te pase jis apre lagè a (13yèm, 14yèm, 15yèm) te refòme sitwayènte ak dwa yo pou syèk ki t ap vini an.

Vin yon pisans mondyal

20yèm syèk la te transfòme Etazini soti nan yon peyi kontinantal pou l vin yon peyi mondyal. Li te goumen nan Premye Gè Mondyal la (1917–1918) epi, apre atak Pearl Harbor la nan 1941, nan Dezyèm Gè Mondyal la (1941–1945) — alye ak Grann Bretay, Inyon Sovyetik ak lòt kont Almay, Itali ak Japon. Nan mitan an te vin Gran Depresyon an, pi gwo kriz ekonomik nan istwa Etazini, ke Prezidan Franklin D. Roosevelt te reponn ak pwogram New Deal li yo e, dapre repons ofisyèl egzamen an, ak lidèchip li pandan Depresyon an ak pifò nan Dezyèm Gè Mondyal la.

Dwa sivil ak Lagè Fwad la

Apre Dezyèm Gè Mondyal la, de bagay te defini peyi a an menm tan. Deyò, Lagè Fwad la se te yon fas a fas ki te dire dekad ak Inyon Sovyetik — yon konfli sistèm politik, pa batay dirèk, ki te fòme politik etranjè ameriken jiskaske URSS la te dissoud nan 1991. Anndan, Mouvman Dwa Sivil yo te pouse pou egalite devan lalwa vin reyèl toutbon, pa jis ekri sou papye. Martin Luther King Jr. te dirije yon gwo pati nan mouvman sa a atravè pwotestasyon san vyolans, e Lwa sou Dwa Sivil 1964 la te entèdi diskriminasyon ki baze sou ras, koulè, relijyon, sèks oswa orijin nasyonal.

Gouvènman an jodi a

Twa branch ki ekri nan Konstitisyon 1787 la se menm twa yo pral mande w dirèkteman sou yo: Kongrè a (lejislatif, ekri lwa yo), Prezidan an (egzekitif, fè yo respekte) ak tribinal yo (jidisyè, entèprete yo) — chak ka kontwole lòt yo, egzakteman jan sa te konsevwa pou anpeche nenpòt branch vin twò pisan.

Se tout ak la: yon diskisyon sou taks vin yon revolisyon, yon premye gouvènman ki echwe vin yon Konstitisyon bati pou limite pouvwa, yon peyi elaji epi prèske chire tèt li akòz esklavaj, genyen de gè mondyal, epi pase dezyèm mwatye syèk la ap diskite — epi finalman ap lejifere — chemen l nan direksyon egalite li te pwomèt sou papye an 1776.

• USCIS, « 100 Civics Questions and Answers » (revizyon 2025), M-1778 — uscis.gov/citizenship/testupdates
• Achiv Nasyonal yo, « America's Founding Documents » — archives.gov
• Bibliyotèk Kongrè a, « Primary Documents in American History » — loc.gov
• Imaj: John Trumbull, « Declaration of Independence » (1819); Konstitisyon Etazini an, paj 1 (1787), Achiv Nasyonal yo; foto Abraham Lincoln (1864) — tout nan domèn piblik atravè Wikimedia Commons; foto dòm Kapitòl Etazini an, domèn piblik atravè Wikimedia Commons.

Kontni edikasyonèl sèlman — se pa konsèy legal sou imigrasyon. Egzijans yo ak kontni ofisyèl egzamen an ka chanje; toujou verifye kesyon aktyèl yo sou uscis.gov/citizenship/testupdates.